Największą nowością w dziedzinie strojów medycznych w ostatnich latach jest olbrzymia różnorodność kolorystyczna w miejsce tradycyjnej bieli i odcieni niebieskiego. Co mówią o takiej kolorowej odzieży medycznej przepisy? Wyjaśniamy, jakie obowiązują przepisy dla tego typu wyrobów i które wzory warto wziąć pod uwagę, prowadząc gabinet medyczny, masażu, tatuażu czy beauty.
Najważniejsze informacje w skrócie:
Oczywiście! Oto krótkie podsumowanie najważniejszych informacji z artykułu:
- Kolor stroju ma znaczenie — badania pokazują, że pacjenci najbardziej ufają lekarzom w białych lub granatowych kitlach.
- Przepisy BHP obligują pracodawcę do zapewnienia pracownikom odpowiedniej odzieży ochronnej wszędzie tam, gdzie istnieje ryzyko kontaktu z materiałem biologicznie czynnym lub zakaźnym.
- Wymagania zależą od specjalizacji — fartuchy chirurgiczne muszą spełniać rygorystyczne normy (m.in. EN 13795-1:2019), natomiast stroje dla masażystów czy kosmetyczek podlegają łagodniejszym przepisom.
- Branża beauty i wellness sięga po uniformy medyczne — coraz więcej kosmetyczek, fizjoterapeutów i tatuatorów wybiera profesjonalne stroje, które budują zaufanie klientów.
- Rynek oferuje ogromny wybór — dostępne są setki modeli w różnych kolorach, krojach i materiałach, a większość można zamówić z własnym logo.
Jaki kolor odzieży medycznej wybrać?
Wybór jest ogromny i wbrew pozorom nie ogranicza się do mego białego fartucha. Choć…
Białe fartuchy lekarskie okiem pacjentów
Jedne z największych badań na ten temat przeprowadzono w 2023 r. w Lublinie. Okazało się, że “lekarze w białych kitlach są uważani za najbardziej godnych zaufania, obdarzonych największą wiedzą, kompetentnych i troskliwych”. 1
Kiedy wybrać granatową odzież medyczną?
Z kolei, gdy podobne badania przeprowadzono na Uniwersytecie w Karolinie Północnej w USA, za kompetentnych i godnych zaufania uważani byli lekarze w granatowych kitlach. 2
Ważne! Istnieje wiele odcieni niebieskiego; w ramach przychodni można wyróżniać konkretnych medyków jasnoniebieską, turkusową czy granatową odzieżą. Uniwersalny charakter ma np. bluza ochronna Canzona, odpowiednia zarówno dla dentysty, fizjoterapeuty, jak i pielęgniarki.
Czy pacjenci ufają lekarzom w czarnych kitlach?
Z badań wynikło natomiast, że pacjenci nie ufali z kolei lekarzom w czarnych strojach, co oznacza, że taki ubiór warto pozostawić dla tatuatorów czy masażystów, a niekoniecznie dla chirurgów czy pielęgniarek.
Dla kogo zielona odzież medyczna?
Z badań wynika, że zielona odzież medyczna kojarzy się najbardziej z chirurgią, choć w Polsce często taką odzież noszą też rehabilitanci, którzy chętnie wybierają np. spodnie CXS Tara.
Jakie kolory odzieży medycznej na pediatrii?
Lekarze dziecięcy często noszą kolorowe uniformy, które mają łagodzić wrażenie, jakie wywołuje pobyt w placówce medycznej. Najpopularniejsze kolory to zielone, żółte czy fioletowe kitle.
Kto może nosić różowy lub fioletowy strój medyczny?
Najczęściej po różowe i fioletowe fartuchy i uniformy medyczne sięgają pielęgniarki na oddziałach pediatrycznych, a także personel zakładów kosmetycznych. Zaleca się wręcz, by takie specjalizacje, jak masażysta czy kosmetolog, odznaczały się w większych gabinetach liliowym czy fioletowym strojem na tle bardziej jednoznacznych białych i granatowych kitli lekarzy. To pomaga pacjentom odnaleźć się w rzeczywistości szpitala czy gabinetu.
Ważne! Nie ma zakazu stosowania kitli w konkretnym kolorze. Liliowe czy żółte uniformy, nawet jeśli nietypowe w danej branży, mogą stanowić element spójnej identyfikacji firmowej, a nawet wyróżnik marketingowy danej placówki.
Dla kogo czerwone uniformy medyczne?
Czerwień jest zarezerwowana dla ratowników medycznych. To ma swoje znaczenie praktyczne — taki kolor po prostu najlepiej widać. Odznacza się na tle innych, co ułatwia szybkie wezwanie takiego medyka do pomocy.
Ważne! Z badań wynika, że oczekiwania co do koloru odzieży medycznej w poszczególnych profesjach mocno różnią się zależnie od kraju. Warto o tym pamiętać, uwzględniając międzynarodowe standardy np. w poradniach czy gabinetach, z których korzysta dużo obcokrajowców.
Wbrew pozorom wydawanie odzieży medycznej w tylu różnych kolorach może być proste, np. dzięki odpowiednio oznaczonym automatom BHP. To jedna z największych nowości na rynku odzieży BHP w ostatnich latach, zdecydowanie ułatwiająca zarządzanie stanami magazynowymi.
Jakie przepisy regulują stroje kosmetyczek, masażystów, lekarzy?
Zgodnie z Kodeksem Pracy, (art. 237(6) par.1 pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej, zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy.
Może od tego odstąpić, jeśli na danym stanowisku sprawdza się zwykła odzież, jaką dysponuje pracownik.
Jednak gabinety lekarskie, a nawet salon tatuatora czy gabinet kosmetyczny, nie należą do takich miejsc, bo przepis wyraźnie mówi, że wyjątkiem jest sytuacja, gdy odzież może zostać skażona materiałem biologicznie czynnym czy zakaźnym.
Co to oznacza w praktyce? O ile można argumentować, że recepcjonistka czy ochroniarz w placówce służby zdrowia mogą pracować w codziennym ubraniu, to już lekarz, pielęgniarka, a nawet sprzątaczka, nie powinni.
Przykład:
kombinezon medyczny chroniący przed wirusem Sars-Cov19 musi mieć odpowiednie oznaczenia i certyfikaty, jak kombinezon ochronny Aj-Kcovid z naszej oferty.
Warto zauważyć, że odzież medyczna może podlegać dodatkowym przepisom zależnie od jej przeznaczenia. Wypowiedział się na ten temat Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w 2024 r., podając, że:
“Fartuchy chirurgiczne muszą być sterylne albo przeznaczone do sterylizacji, a odzież dla bloków operacyjnych musi mieć postać jedno- albo dwuczęściowego kombinezonu. Ponadto wyroby te muszą spełniać surowe wymagania pod względem odporności na przenikanie drobnoustrojów na sucho i na mokro, czystości mikrobiologicznej, czystości pod względem cząstek stałych, pylenia, odporności na przenikanie cieczy, wytrzymałości na wypychanie na sucho i na mokro, wytrzymałość na rozciąganie na sucho i na mokro, określone w normach EN 13795-1:2019”
Zauważył, że to znacznie wyższe wymagania niż te, jakie obowiązują np. strój dla sprzątaczki szpitala czy manicurzystki, pomimo, że one również mogą nosić ubranie określane jako “uniform medyczny”.
Uniformy medyczne dla placówek służby zdrowia
W przypadku gabinetów i szpitali odpowiedni strój to nie tylko kwestia wyglądu. Chodzi też o:
- możliwość prania w wysokich temperaturach i odporność na zabrudzenia (stąd częstym komponentem jest poliester i tkaniny techniczne),
- odporność na zagniecenie,
- uniwersalność — ten sam strój musi pasować osobom w różnym wieku, noszącym różne rozmiary itp.
Warto też wziąć pod uwagę wspomniane już poziomy ochrony. Na przykład na blokach operacyjnych obowiązują znacznie bardziej restrykcyjne normy, jak EN 13795-1:2019. Z kolei w gabinetach zabiegowych czy diagnostycznych wymagania mogą być niższe, choć nadal kluczowe jest zachowanie zasad higieny i możliwości dezynfekcji odzieży.
Ciekawą praktyką, która zyskuje popularność, jest automatyzacja wydawania odzieży – np. poprzez automaty BHP. Pozwala to kontrolować obieg uniformów, ich czystość i dostępność, co ma ogromne znaczenie w dużych placówkach.
Czy kosmetyczka może nosić uniform medyczny?
Tak – i w praktyce robi to coraz więcej specjalistów z branży beauty. Choć przepisy nie wymagają od kosmetyczek przestrzegania tak rygorystycznych norm jak w przypadku lekarzy, to nadal obowiązuje zasada zapewnienia odzieży odpowiedniej do warunków pracy. W gabinetach, gdzie dochodzi do kontaktu ze skórą klienta, krwią (np. przy zabiegach z użyciem igieł) czy środkami chemicznymi, uniform medyczny staje się standardem.
Warto zwrócić uwagę, że w branży kosmetycznej odzież pełni też ważną funkcję wizerunkową. Schludny, profesjonalny strój buduje zaufanie klienta – podobnie jak biały fartuch u lekarza. Dlatego coraz częściej spotyka się stylowe uniformy w kolorach pastelowych, beżach czy fioletach, które łączą funkcjonalność z estetyką.
Uniformy dla gabinetów masażu, fizjoterapii i tatuażu
W tych branżach granica między odzieżą medyczną a roboczą jest bardziej płynna, ale zasady BHP pozostają takie same. Fizjoterapeuci czy masażyści potrzebują ubrań przede wszystkim wygodnych, oddychających i odpornych na intensywne użytkowanie. Tu świetnie sprawdzają się elastyczne komplety medyczne lub odzież zbliżona do sportowej, ale wykonana z materiałów spełniających normy higieniczne.
Z kolei w studiach tatuażu kluczowe znaczenie ma ochrona przed skażeniem biologicznym. Choć styl takich miejsc bywa bardziej swobodny, praktyka pokazuje, że profesjonalne studia coraz częściej wprowadzają uniformy lub przynajmniej odzież ochronną (np. fartuchy czy jednorazowe elementy garderoby), aby spełnić wymogi sanitarne i budować zaufanie klientów.
Podsumowanie — co brać pod uwagę, wybierając uniform medyczny dla gabinetu?
Jak widać, wybór odpowiedniego modelu stroju do gabinetu może być trudny, szczególnie że profesjonalne sklepy mają dosłownie setki wariantów odzieży. Do wyboru są m.in.:
- jednolite kombinezony,
- bluzy,
- wiązane bluzki,
- t-shirty,
- spodnie,
- buty,
- nakrycia głowy np. dla pielęgniarek)
- rękawice,
- spódnice i garsonki,
- płaszcze i kurtki.
Większość z tych elementów można zamówić z własnym logo. W celu omówienia szczegółów zapraszamy do rozmowy z doradcą Bogmar.
Źródła:
- Klasа, A., Radziejowska, Z., Bielak, A., Gryta, J., Iwan, K., Janczewska, M., Kalicka, M., Krysa, T., & Szklarz, M. (2023). Is the perception of physicians based on the type and colour of attire? Quality in Sport, 9(2), 37–43.
- Hribar CA, Chandran A, Piazza M, Quinsey CS. Association Between Patient Perception of Surgeons and Color of Scrub Attire. JAMA Surg. 2023 Jan 11
